Hiperhidroziste topikal tedavi

Cildimizde ortalama 3 milyon ter bezi var. Normal aktivite yada istirahat halinde iken bu bezlerde ancak % 5 i çalışmakta.  Aşırı efor, çevresel ısı artışı ve stres koşullarında geiye kalan % 95 i aktif hale geçmekte,terleme başlamakta  hatta hiperhidrozis gelişmekte. Terleme hiperhidrozis ve ter kokusu için binlerde ürün bulunmakta.

Deodorantlar

Terleme ve vücut kokusu için deodorantlar sık kullanılmaktadır. Deodorantlar içeriklerindeki koku ve bazılarda var olan antibiyotikler ile sadece terin koku kısmında etkili olmaktadır. Bir çok deodorant trikokarbon yada trikolasan gibi antibiyotikler içermektedir. Son yıllarda deodorantla içerisinde aşağıda anlatılacak antiperspirantlar eklenmektedir.

Aşırı terleme deodorant kullanımı

Antiperspirantlar

Hiperhidroziste kullanılan topikal ürünler antiperspiran adıyla anılırlar ve kozmetik olarak düşük konsantrasyonlarda sıklıkla koltuk altı terlemede kullanılmaktadır. Normal terlemesi olan sıradan insanlar için kozmetik antiperspiranlar işe yarayabilirse de orta dereceli hiperhidrozlarda dahi yararsızdırlar, yüksek konsantrasyonlu özel formüller denenir ki bunların etkileri de sınırlıdır.

Hiperhidroz için denenen maddeler arasında astranjenler, lokal anestetikler, asit ve alkaliler, metal tuzları, topikal botulinum toksin ve antikolinerjikler vardır. Bunların hepsinin etkileri yalnızca ekrin ter bezleri üzerinedir, apokrin terlemeyi etkilenmez. Fakat hemen hepsinde antibakteriyel ve koku olduğu için uygulama alanında deodorant etki yaparlar. Ancak deride kurutucu etki, tahriş, bazılarında alerjik temas egzaması gelişebilmektedir. Roll on, jel, krem hatta hazır mendil formları bulunmaktadır.

Aşırı terleme,  hiperhidrozis, antiperspirantlarAstrajenler, Asit ve Alkaliler

%2-5’lik etanol, formaldehit, glutaraldehit, tannik asit, triklorasetik asit ve benzerleri kullanılmaktadır. Bunlar deriye uygulandıklarında derideki proteinleri ve deri hücrelerini yıkmakta ve ter bezleri ağızlarında yüzeysel bir tıkanma yapmaktadır. Etkileri deri dökülmesi-deskuamasyon gelişinceye kadar günlerce sürmekte ve etkileri çok kısa sürede geçmektedir.

%1.65 bikarbonatla tamponlanmış %10 glutaraldehit haftada üç gün ayaklar için denenebilir fakat deriyi boyar ve şiddetli alerjik reaksiyon yapabilir (%15-20). Sonuç olarak bugünkü tedavide pek yerleri yoktur.

Lokal Anestezikler

Teorik olarak hiperhidrozis alanında lokal anestezikler kullanılarak sempatik sinirlerin blokajı sağlanmakta buda ekrin terlemeyi durdurmaktadır.  %5 lidokain ve %5 prilokain karışımı denenmiş, fakat iyi sonuç alınamamıştır.

Antikolinerjikler

Bunlar da teorik olarak yerel uygulaması çok ideal görünen ürünler olmakla birlikte deride emilimlerinin zayıf olması nedeniyle etkinlikleri çok azdır. Bu amaçla kullanılanlar;

Glikopirolat; uygulama lanında lokal iritasyona neden olmaktadır. Bu ilaç ter bezi üzerinde asetilkolinin etkisini baskılamaktadır. 0.5% – 4% krem, jel, solüsyon ve padleri kullanılmaktadır. Özellikle yüzde tek taraflı ve bölgesel terleme yapan gustatuar hiperhidroziste kullanılmaktadır.
Oxybutynin;  3% topikal jeli kullanılmaktadır.

Metal Tuzları solüsyonları

En eski ve en çok kullanılan gruptur ve etkilerini ter  kanallarında tıkanma yaparak gösterirler. Bunların aralarında en çok kullanılanı alüminyum tuzları ve bunlardan da %20’lik alüminyum klorid hekzahidrat(AlCl-H),  %6,25’lik aliminyum tetra klorittir.  Etkisinin yüksek olması nedeniyle klinikte en çok tercih edilen %20’lik aliminyum klorid hekzahidrattır. Etki mekanizması tam olarak bilinmese de ekrin ter bezi kanallarının deri yüzeyine açıldıkları kısımlarda mekanik obstrüksiyona, sekretuvar hücrelerde vakuolizasyon ve atrofiye neden oldukları  düşünülmektedir.

Son yıllarda alüminyum hidroklorid daha az toksik olması, daha az deride iritasyon yapması ve alerji oluşturması ile tercih edilmektedir. Ancak bu AlCl-H kadar etkili değildir. Antiperpirantların etki mekanizması.jpg

%10-25 solüsyonlar ter salgısının en az olduğu dönemde yani gece yatmadan kuru deri alanına sürülürse terlemeyi kontrol edebilir. Fakat deride tahriş etkileri ve elbiselere de zarar verebilmeleri nedeni ile sabahları yıkanabilir yada bikarbonatla nötralize edilebilir. Etkili olabilmesi için aliminyum kloridin 6-8 saat deride kalması gerekmektedir. Tedavi başlangıçta hiperhidrozun şiddetine göre her gün ya da 2-3 günde bir uygulanır, istenilen etkinin elde edilmesiyle 1-4 haftada bir olmak üzere idame tedavisine geçilir.

Koltuk altında etkisi iyi, el ve ayaklarda etkinlik daha azdır. Kozmetik ürünlerde daha düşük konsantrasyonlarda olduğu için yan etki daha azdır, fakat etki de daha azdır. Fakat ucuz ve kolay uygulanır olması nedeniyle yine de diğer seçeneklerden önce denenebilir.

Tedavinin en sık görülen yan etkisi deride tahriş, lokal iritasyon ve giysilerde leke yapmasıdır.

Hiperhidroz tedavisinde kullanılan bir diğer topikal ajan olan çinko tuzlarıdır ancak kutanöz granülom oluşturma riski nedeniyle önerilmemektedir.

 Aşırı terleme, hiperhidrozis, tedavi

Botulinum toksin topikal kullanımı

Başta koltuk altı olmak üzere bir çok aşırı terleme alanında botulinum toksin deri yüzeyine sürülerek uygulanabilmektedir. Botulinum toksinin iğne şeklinde uygulanması el içi ve ayak tabanında ağrılıdır ve hastalar tarafından tolere edilemez.Bu amaçla Revance Therapeutics, Incorporated (Newark, California) firmasının RT001 ürünü kullanılmaktadır. Bunun dışında 200 U botulinum toksini Cetaphil (Galderma, Fort Worth, TX) krem içerisine katılarak koltuk altı terleme alanına 60 dakika uygulanmaktadır.

2 Comments Kendi yorumunu ekle

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s